Στρατηγική Επίσκεψη στη Σρι Λάνκα

Από τις 26 έως τις 29 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη μελέτης στη Σρι Λάνκα στο πλαίσιο του έργου MICROIDEA. Σκοπός της επίσκεψης ήταν η διεξαγωγή συναντήσεων με βασικούς εθνικούς φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ανάπτυξης δεξιοτήτων για άτομα με χαμηλή και μέση ειδίκευση, με απώτερο στόχο την υποστήριξη της πιστοποίησης δεξιοτήτων μέσω του ISO 17024, το οποίο αποτελεί βασικό πυλώνα του προγράμματος MICROIDEA.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με:

υπουργεία,
δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς,
κέντρα εκπαίδευσης και κατάρτισης,
εκπροσώπους εργαζομένων και ανέργων,
οργανισμούς μετανάστευσης και πρόσληψης εργατικού δυναμικού.

Στόχος των συναντήσεων αυτών ήταν η παρουσίαση του έργου MICROIDEA, της μεθοδολογίας και των εργαλείων που αναπτύσσονται, καθώς και η ανάδειξη των οφελών που μπορεί να αποκομίσουν οι εμπλεκόμενοι οργανισμοί από την υιοθέτηση και την εφαρμογή της προσέγγισης του έργου.

A. Συνάντηση με τη Συνδικαλιστική Οργάνωση FTZ & GSEU

Η πρώτη συνάντηση πραγματοποιήθηκε την Τρίτη, 27 Ιανουαρίου, με το συνδικάτο FTZ & GSEU (Συνδικάτο Ελεύθερων Ζωνών Εμπορίου & Υπαλλήλων Γενικών Υπηρεσιών). Οι συζητήσεις διεξήχθησαν με τον κ. Anton Marcus, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής και συμπρόεδρο του Συμβουλίου Βιομηχανικής Σρι Λάνκα. Η εν λόγω συνδικαλιστική οργάνωση διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην οργάνωση της επίσκεψης, καθώς διατηρεί στενή συνεργασία με την 3F (μία από τις μεγαλύτερες συνδικαλιστικές οργανώσεις στη Δανία), η οποία συμμετέχει στο πρόγραμμα MICROIDEA ως συνδεδεμένος εταίρος. Η οργάνωση έχει περίπου 20.000 μέλη και είναι η μεγαλύτερη στη χώρα.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, παρουσιάστηκε και συζητήθηκε σε βάθος το θεσμικό πλαίσιο και η ιστορική εξέλιξη της μετανάστευσης εργατικού δυναμικού στη Σρι Λάνκα.

Σύντομη επισκόπηση της μετανάστευσης εργατικού δυναμικού στη Σρι Λάνκα

Η Σρι Λάνκα έχει πληθυσμό περίπου 21 εκατομμυρίων κατοίκων. Η χώρα απέκτησε την ανεξαρτησία της το 1948, σηματοδοτώντας την αρχή της οργανωμένης μεταναστευτικής της ιστορίας. Από το 2010, οι μεταναστευτικές ροές χαρακτηρίζονται από διαφοροποίηση των δεξιοτήτων, μετανάστευση λόγω κρίσης μετά το 2022 και αυξανόμενους κινδύνους καταναγκαστικής εργασίας και κενών στην προστασία.

Η μετανάστευση εργατικού δυναμικού αποτελεί κεντρικό πυλώνα:

της οικονομικής σταθερότητας της χώρας,
των εισροών ξένου συναλλάγματος,
και της δημιουργίας θέσεων εργασίας.

Εκτιμάται ότι 2-3 εκατομμύρια πολίτες της Σρι Λάνκα ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό ως προσωρινοί ή μόνιμοι μετανάστες. Το 2024, ένα ρεκόρ 312.000 εργαζομένων αναχώρησε για εργασία στο εξωτερικό (59% άνδρες και 41% γυναίκες).

Οι κύριες χώρες προορισμού περιλαμβάνουν:

τις χώρες της Μέσης Ανατολής (Σαουδική Αραβία, Κουβέιτ, Κατάρ),
και τις χώρες της Ανατολικής Ασίας, όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα.

Τα εμβάσματα από τους μετανάστες εργαζομένους έφτασαν τα 8 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ το 2025, ποσό που αντιστοιχεί στο 8-9% του εθνικού ΑΕΠ. Η μετανάστευση εργατικού δυναμικού συμβάλλει σημαντικά στη μείωση της εγχώριας ανεργίας, ιδίως μεταξύ των νέων και των εργαζομένων με χαμηλή έως μέτρια ειδίκευση, ενώ παράλληλα υποστηρίζει το εισόδημα των νοικοκυριών, την εκπαίδευση και την υγεία.

Προκλήσεις και θεσμικό πλαίσιο

Οι βασικές προκλήσεις που έχουν εντοπιστεί περιλαμβάνουν:

την προστασία των μεταναστών εργαζομένων,
τις καταχρηστικές πρακτικές στις διαδικασίες πρόσληψης,
τους κινδύνους που σχετίζονται με το φύλο για τις μετανάστριες,
την απώλεια δεξιοτήτων και τις δυσκολίες επανένταξης μετά την επιστροφή.

Η διακυβέρνηση της μετανάστευσης εργατικού δυναμικού στη Σρι Λάνκα υλοποιείται μέσω:

του Υπουργείου Εργασίας,
του Υπουργείου Εξωτερικών,
του Υπουργείου Εξωτερικής Απασχόλησης (Μετανάστευση),
και του Υπουργείου Τουρισμού.

Κεντρικό ρόλο διαδραματίζει το Γραφείο Εξωτερικής Απασχόλησης της Σρι Λάνκα (SLBFE), το οποίο λειτουργεί περίπου 30 αποκεντρωμένα υποκαταστήματα και κέντρα κατάρτισης σε ολόκληρη τη χώρα, σε συνεργασία με τους ακόλουθους εργασίας στις πρεσβείες και τους περιφερειακούς υπαλλήλους ανάπτυξης.

Ο ρόλος του Γραφείου Εξωτερικής Απασχόλησης και του Συστήματος Αναγνώρισης Δεξιοτήτων της Σρι Λάνκα

Πέρα από τα αποκεντρωμένα υποκαταστήματά της σε επίπεδο περιφέρειας, η SLBFE διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στον συντονισμό και την εποπτεία των γραφείων ευρέσεως εργασίας που δραστηριοποιούνται στον τομέα της απασχόλησης στο εξωτερικό.

Η Σρι Λάνκα έχει συνάψει διμερείς συμφωνίες συνεργασίας στον τομέα της εργασίας με βασικές χώρες προορισμού, ιδίως στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Ασία. Οι συμφωνίες αυτές ορίζουν λεπτομερώς:

τις διαδικασίες μετανάστευσης,
τα απαιτούμενα επαγγελματικά προφίλ,
τις απαιτούμενες δεξιότητες και προσόντα των εργαζομένων.

Οι χώρες υποδοχής καθορίζουν τις ανάγκες τους σε εργατικό δυναμικό και τις απαιτούμενες δεξιότητες. Στο πλαίσιο αυτό, οι αρχές της Σρι Λάνκα —κυρίως η SLBFE— αναλαμβάνουν την κατάρτιση και την πιστοποίηση των ενδιαφερόμενων εργαζομένων, διασφαλίζοντας ότι είναι επαρκώς προετοιμασμένοι πριν από την αναχώρησή τους.

Σύστημα αναγνώρισης δεξιοτήτων

Σε εθνικό επίπεδο, η Σρι Λάνκα εφαρμόζει ένα οργανωμένο σύστημα αναγνώρισης δεξιοτήτων μέσω του Πλαισίου Εθνικών Επαγγελματικών Προσόντων (NVQ), ενός τυποποιημένου εθνικού συστήματος πιστοποίησης με επίπεδα από το Επίπεδο 1 έως το Επίπεδο 7.

Το πλαίσιο NVQ:

αναγνωρίζει τις τυπικές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τις μη τυπικές δεξιότητες,
χρησιμεύει ως βασική αναφορά για τις δεξιότητες που απαιτούνται για την απασχόληση στο εξωτερικό.

Παράλληλα, εφαρμόζεται η διαδικασία αναγνώρισης της προηγούμενης μάθησης (RPL), η οποία:

αξιολογεί την υπάρχουσα επαγγελματική εμπειρία και τις άτυπες δεξιότητες,
επιτρέπει στους έμπειρους εργαζομένους να αποκτήσουν πιστοποίηση NVQ,

• είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους μετανάστες εργαζομένους που δεν διαθέτουν τυπικά προσόντα ή επίσημα διπλώματα.

Προετοιμασία πριν από την αναχώρηση και ευθυγράμμιση με τις χώρες υποδοχής

Στο πλαίσιο της προετοιμασίας πριν από την αναχώρηση, οι υποψήφιοι μετανάστες εργαζόμενοι συμμετέχουν σε:

αναβάθμιση των επαγγελματικών δεξιοτήτων μέσω εξειδίκευσης,
γλωσσική κατάρτιση και πολιτιστική προσαρμογή,
κατάρτιση σε θέματα ασφάλειας στην εργασία,
ενημερωτικές συνεδρίες σχετικά με τα εργασιακά δικαιώματα και τις υποχρεώσεις.

Η αναγνώριση των δεξιοτήτων ευθυγραμμίζεται περαιτέρω με τις διμερείς εργασιακές συμφωνίες μέσω:

της μερικής αναγνώρισης των πιστοποιητικών NVQ και RPL σε επιλεγμένες χώρες υποδοχής,
των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων για συμφωνίες αμοιβαίας αναγνώρισης (MRA).

Τομείς ζήτησης εργασίας και αγορά εργασίας

Με βάση τις πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια των συναντήσεων, η ζήτηση εργασίας από τρίτες χώρες διαφέρει ως εξής:

η ζήτηση από την Κίνα, την Ινδία και τις αραβικές χώρες συγκεντρώνεται κυρίως στον τομέα των κατασκευών,
η ζήτηση από το Μπαγκλαντές συγκεντρώνεται κυρίως στον τομέα της γεωργίας.

Η συνολική ανεργία στη Σρι Λάνκα είναι περίπου 6 %. Ωστόσο, στην ηλικιακή ομάδα 20-50 ετών, η ανεργία αυξάνεται σε περίπου 25 %, με υψηλότερα ποσοστά μεταξύ των γυναικών, γεγονός που υπογραμμίζει σημαντικές κοινωνικές και εργασιακές προκλήσεις.

Η SLBFE εποπτεύει περισσότερα από 1.000 γραφεία ευρέσεως εργασίας, ενώ σε εθνικό επίπεδο λειτουργούν περίπου 1.500 ιδρύματα κατάρτισης, εκ των οποίων 750 είναι δημόσια και 750 ιδιωτικά.

B. Επίσκεψη στην Επιτροπή Τριτοβάθμιας και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (TVEC)

Πραγματοποιήθηκε συνάντηση με την Επιτροπή Τριτοβάθμιας και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (TVEC), την εθνική αρχή για την Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ΕΕΚ) στη Σρι Λάνκα, η οποία λειτουργεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας, Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης.

Πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις με τον κ. Manjula Vidanapathirana, Διευθυντή του Τμήματος Εγγραφών, Πιστοποιήσεων και Συστημάτων Διαχείρισης Ποιότητας. Η συνάντηση ανέδειξε τη μεγάλη σύγκλιση με τους στόχους του έργου MICROIDEA. Σημειώνεται ότι μόνο το 5% του πληθυσμού είναι αναλφάβητο, γεγονός που υποδηλώνει μια σταθερή βάση για την ανάπτυξη δεξιοτήτων.

Ενδιαφέρον για την επέκταση των διαδρομών ανάπτυξης δεξιοτήτων και μετανάστευσης

Η TVEC εξέφρασε έντονο ενδιαφέρον για την περαιτέρω ανάπτυξη των δεξιοτήτων των δικαιούχων, όχι μόνο στο πλαίσιο των υφιστάμενων διμερών συμφωνιών για τη μετανάστευση εργατικού δυναμικού, αλλά και με στόχο την επέκταση των επαγγελματικών ευκαιριών προς άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης.

Σε αυτό το πλαίσιο, το έργο MICROIDEA παρουσιάστηκε λεπτομερώς, με αναφορά στα εξής:

στόχοι του έργου,
μεθοδολογία,
εργαλεία που αναπτύχθηκαν,
πιστοποίηση δεξιοτήτων μέσω του προτύπου ISO 17024, με έμφαση στις μικροδιαπιστευτηρίων και τις επαγγελματικές δεξιότητες που απαιτούνται για συγκεκριμένα επαγγέλματα.

Η προσέγγιση αυτή αξιολογήθηκε ως ιδιαίτερα ελκυστική, καθώς συμπληρώνει το υφιστάμενο σύστημα NVQ/RPL προσφέροντας ενισχυμένη διεθνή αναγνώριση.

Συμφωνία για πιλοτική συνεργασία

Συμφωνήθηκε μια πιλοτική συνεργασία με τα ακόλουθα βασικά χαρακτηριστικά:

Επιλογή 25 δικαιούχων στον τομέα του τουρισμού/των υπηρεσιών εστίασης, συγκεκριμένα σερβιτόρων/προσωπικού εξυπηρέτησης, που επιδιώκουν να αναβαθμίσουν τα προσόντα τους για μετανάστευση εργατικού δυναμικού.
Επιλογή 2-3 εκπαιδευτών, οι οποίοι:
- θα εκπαιδευτούν από την κοινοπραξία MICROIDEA,
- θα εξοικειωθούν με τα εργαλεία, τις διαδικασίες και τη μεθοδολογία του έργου,
- θα υποστηρίξουν την εκπαίδευση των επιλεγμένων δικαιούχων.

Οι δικαιούχοι θα εκπαιδευτούν παράλληλα με τους συμμετέχοντες στα πιλοτικά προγράμματα του έργου MICROIDEA στην Ισπανία, την Ελλάδα και την Κύπρο.

Στο τέλος της πιλοτικής περιόδου (Σεπτέμβριος-Οκτώβριος), οι συμμετέχοντες θα μπορούν να λάβουν μέρος στη διαδικασία πιστοποίησης ISO 17024, με στόχο την απόκτηση διεθνώς αναγνωρισμένης πιστοποίησης δεξιοτήτων.

Επόμενα βήματα και επέκταση της συνεργασίας

Συμφωνήθηκε η διοργάνωση ενός εργαστηρίου στα τέλη Μαρτίου, με τη συμμετοχή:

της κοινοπραξίας MICROIDEA,
εκπροσώπων της TVEC.

Το εργαστήριο θα επικεντρωθεί στον λεπτομερή σχεδιασμό, τον συντονισμό και την οργάνωση της πιλοτικής εφαρμογής και θα αποτελέσει τη βάση για μια πρώτη δομημένη συνεργασία.

Γ. Συνάντηση με την ALFEA – Εκπρόσωποι ιδιωτικών γραφείων ευρέσεως εργασίας

Πραγματοποιήθηκε συνάντηση με την ALFEA, η οποία λειτουργεί ως γραφείο ευρέσεως εργασίας και ως φορέας εκπροσώπησης ιδιωτικών γραφείων μετανάστευσης εργατικού δυναμικού. Στη συνάντηση συμμετείχαν 6-7 διευθύνοντες σύμβουλοι γραφείων ευρέσεως εργασίας, μεταξύ των οποίων οι Hairens Manpower LTD και NS Lanka Foreign Employment.

Παρουσιάστηκε λεπτομερώς η διαδικασία μετανάστευσης εργατικού δυναμικού στο πλαίσιο των υφιστάμενων διμερών συμφωνιών. Κατά την παρουσίαση του έργου MICROIDEA —ιδίως της πιστοποίησης δεξιοτήτων μέσω του προτύπου ISO 17024 και της σύνδεσης με τις μικροδιαπιστεύσεις— επισημάνθηκε ότι, αν και υπάρχουν πιστοποιήσεις για ορισμένα επαγγέλματα και χώρες, δεν υπάρχει οριζόντια αναγνωρισμένη, διεθνώς έγκυρη πιστοποίηση, ιδίως για τους εργαζόμενους που μεταναστεύουν στην Ευρώπη.

Αυτό δημιουργεί ένα κενό τόσο στην απασχολησιμότητα όσο και στην προστασία των εργαζομένων. Μετά την παρουσίαση της συμφωνίας με το TVEC, οι εταιρείες εύρεσης εργασίας εξέφρασαν έντονο ενδιαφέρον να συμμετάσχουν στο πιλοτικό πρόγραμμα, προτείνοντας υποψηφίους και συνεργαζόμενες με τις δημόσιες αρχές, ιδίως για άτομα που προετοιμάζονται για επικείμενη μετανάστευση.

Συμπεράσματα και συμφωνία-πλαίσιο

Συμφωνήθηκε από κοινού ότι το έργο MICROIDEA —ιδίως η προσέγγιση πιστοποίησης βάσει του προτύπου ISO 17024—:

αντιμετωπίζει τα υφιστάμενα κενά στην πιστοποίηση,
συμπληρώνει τα εθνικά συστήματα NVQ και RPL,
παρέχει ένα διεθνώς αναγνωρίσιμο εργαλείο πιστοποίησης για τους εργαζομένους που στοχεύουν σε αγορές εργασίας πέραν των διμερών συμφωνιών.

Αυτό θεωρήθηκε ιδιαίτερα σημαντικό από τις εταιρείες πρόσληψης προσωπικού και στο πλαίσιο της κινητικότητας του εργατικού δυναμικού προς την Ευρώπη.

Δ. Επίσκεψη στο Ινστιτούτο Τουρισμού και Ξενοδοχειακής Διαχείρισης της Σρι Λάνκα (SLITHM)

Ο επόμενος φορέας που επισκεφθήκαμε ήταν το Ινστιτούτο Τουρισμού και Ξενοδοχειακής Διαχείρισης της Σρι Λάνκα (SLITHM), το οποίο λειτουργεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Τουρισμού. Το SLITHM είναι ο κύριος εθνικός φορέας εκπαίδευσης και κατάρτισης της χώρας στους τομείς του τουρισμού και της ξενοδοχειακής διαχείρισης, παρέχοντας εκπαίδευση σε όλα τα επίπεδα και καλύπτοντας όλα τα επαγγέλματα του τουριστικού τομέα.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, πραγματοποιήθηκε μια εκτενής και ιδιαίτερα παραγωγική συνάντηση με τη Διευθύντρια των Σχολών, κα W. Nirmalie B. Mendis, η οποία παρουσίασε λεπτομερώς:

τις συνολικές δραστηριότητες και την αποστολή του ιδρύματος,
τη δομή των προγραμμάτων σπουδών του,
καθώς και τη λογική εξέλιξης στα διάφορα επίπεδα εκπαίδευσης.

Δομή των προγραμμάτων σπουδών

Ο εκπαιδευτικός σχεδιασμός του SLITHM βασίζεται σε διαδοχικά επίπεδα κατάρτισης, συνδυάζοντας τη θεωρητική εκπαίδευση με την υποχρεωτική πρακτική άσκηση.

Βασικό επίπεδο (Μαθήματα τεχνικής κατάρτισης / βασικά μαθήματα)

Το πρώτο επίπεδο απευθύνεται σε νεοεισερχόμενους στον τομέα του τουρισμού και της φιλοξενίας (αρχάριους).

Διάρκεια: 3 μήνες
Στόχος: Απόκτηση βασικών γνώσεων και δεξιοτήτων για την είσοδο στην αγορά εργασίας
Τομείς σπουδών:
- Ρεσεψιόν ξενοδοχείου (Front Office)
- Εξυπηρέτηση εστιατορίου & μπαρ
- Οικιακή οικονομία ξενοδοχείου
- Επαγγελματική μαγειρική

Ελάχιστες απαιτήσεις εισόδου: Δεν απαιτείται προηγούμενη εμπειρία ή εξειδικευμένη εκπαίδευση.

Το πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί για να προετοιμάσει πλήρως τους εκπαιδευόμενους για την είσοδό τους στην αγορά εργασίας του τουρισμού.

Επίπεδο πιστοποίησης

Το επόμενο επίπεδο οδηγεί σε δίπλωμα ξενοδοχειακών και εστίασης.

Διάρκεια: 5 μήνες
Απαιτήσεις εισόδου:
- ολοκλήρωση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ή
- επιτυχής ολοκλήρωση του βασικού/τεχνικού μαθήματος

Τομείς σπουδών:
- Υπηρεσίες υποδοχής
- Υπηρεσίες εστίασης
- Οικιακή οικονομία ξενοδοχείου
- Επαγγελματική μαγειρική

Ενδιάμεσο επίπεδο

Διάρκεια: 6 μήνες
Τομείς εξειδίκευσης:
- Λειτουργίες υποδοχής
- Οικιακή οικονομία ξενοδοχείου
- Λειτουργίες Τροφίμων & Ποτών
- Επαγγελματική Μαγειρική

Αυτό το επίπεδο στοχεύει στην εμβάθυνση των δεξιοτήτων και στην προετοιμασία των μαθητών για θέσεις με αυξημένη ευθύνη.

Προχωρημένο Επίπεδο

Διάρκεια: 3 μήνες
Οδηγεί σε: Τετραετές Δίπλωμα σε Λειτουργίες Ξενοδοχείου & Τροφοδοσίας
Τομείς εξειδίκευσης:
- Επαγγελματική μαγειρική
- Λειτουργίες εστίασης
- Λειτουργίες διαμονής

Ανώτερο επίπεδο (πρόγραμμα μεταπτυχιακού τύπου)

Το SLITHM προσφέρει επίσης ένα προχωρημένο επίπεδο σπουδών, που λειτουργεί με τρόπο συγκρίσιμο με ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα, και απευθύνεται σε επαγγελματίες με σημαντική εμπειρία στον τομέα.

Παρατηρήσεις σχετικά με το έργο MICROIDEA

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, κατέστη σαφές ότι:

Το SLITHM λειτουργεί ένα δομημένο, πολυεπίπεδο σύστημα εκπαίδευσης και κατάρτισης,
δίνει μεγάλη έμφαση στην πρακτική κατάρτιση και την απασχολησιμότητα,
και λειτουργεί ως βασικός προμηθευτής ανθρώπινου δυναμικού τόσο για την εγχώρια αγορά εργασίας όσο και για τη διεθνή κινητικότητα του εργατικού δυναμικού.

Το εκπαιδευτικό του μοντέλο παρουσιάζει ισχυρό δυναμικό σύνδεσης με την πιστοποίηση δεξιοτήτων τύπου ISO 17024, ιδίως σε επίπεδο μικροδιαπιστευτηρίων, γεγονός που το καθιστά ιδιαίτερα σχετικό με τους στόχους του έργου MICROIDEA.

Ε. Επίσκεψη στο Υπουργείο Εργασίας

Η τελευταία επίσκεψη της αποστολής πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Εργασίας, όπου πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου, κ. S.M. Piyatissa, καθώς και με ανώτερους υπαλλήλους και συμβούλους.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, παρουσιάστηκε λεπτομερώς το έργο MICROIDEA, με έμφαση στους στόχους, τη μεθοδολογία, τα εργαλεία που αναπτύχθηκαν και τον τρόπο με τον οποίο το έργο συμβάλλει στην ανάλυση, την ανάπτυξη και την πιστοποίηση των δεξιοτήτων.

Ρόλος του Υπουργείου Εργασίας και θεσμικές αρμοδιότητες

Κατά τη συνάντηση, το Υπουργείο Εργασίας διευκρίνισε ότι δεν έχει άμεση αρμοδιότητα σε θέματα πολιτικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, καθώς αυτά υπάγονται κυρίως στο Υπουργείο Παιδείας, Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και Επαγγελματικής Κατάρτισης.

Ωστόσο, το Υπουργείο Εργασίας διατηρεί:

Δημόσιες Υπηρεσίες Απασχόλησης,
απασχολεί συμβούλους σταδιοδρομίας σε διάφορες περιοχές της Σρι Λάνκα,

οι οποίοι ασχολούνται κυρίως με την υποστήριξη του εγχώριου εργατικού δυναμικού που παραμένει και εργάζεται εντός της χώρας. Ως αποτέλεσμα, η άμεση συμμετοχή του Υπουργείου στη διεθνή κινητικότητα του εργατικού δυναμικού και την πιστοποίηση δεξιοτήτων παραμένει περιορισμένη.

Ανάγκη για ανάλυση δεξιοτήτων και χρήση εργαλείων.

Παρά τους θεσμικούς αυτούς περιορισμούς, το Υπουργείο εξέφρασε έντονο ενδιαφέρον για:

την ανάλυση των δεξιοτήτων που απαιτούνται από τρίτες χώρες,
τη σύγκριση αυτών των απαιτήσεων με τις υπάρχουσες δεξιότητες του εγχώριου εργατικού δυναμικού.

Σε αυτό το πλαίσιο, παρουσιάστηκε ο ρόλος των εργαλείων πληροφορικής MICROIDEA.

Συγκεκριμένα:

παρουσιάστηκε η πλατφόρμα ανάλυσης αγγελιών εργασίας, η οποία επεξεργάζεται δεδομένα της αγοράς εργασίας και εξάγει τις δεξιότητες που απαιτούνται από τους εργοδότες.

Η πλατφόρμα είναι ήδη σε λειτουργία με διαδικτυακά δεδομένα από την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ισπανία και είναι σε θέση να παρέχει μια συνεχή επισκόπηση των απαιτήσεων δεξιοτήτων σε αυτές τις αγορές εργασίας.

Το Υπουργείο σημείωσε ότι, μέχρι σήμερα, παρόμοια δεδομένα προέρχονται κυρίως από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ), με την οποία διατηρεί στενή και μακροχρόνια συνεργασία.

Εργαλείο ανάλυσης βιογραφικών & αντιστοίχιση δεξιοτήτων

Επιπλέον, παρουσιάστηκε το εργαλείο ανάλυσης βιογραφικών MICROIDEA, το οποίο:

συγκεντρώνει τα βιογραφικά των δικαιούχων, των εργαζομένων και των ανέργων,
εξάγει δομημένες πληροφορίες από τα βιογραφικά,
μετατρέπει την εμπειρία και τα προσόντα σε δομημένες δεξιότητες,
και πραγματοποιεί αντιστοίχιση με τις απαιτήσεις δεξιοτήτων που προκύπτουν από την ανάλυση των αγγελιών εργασίας.

Το εργαλείο είναι σε θέση να:

προτείνει κατάλληλα επαγγελματικά μονοπάτια για τους δικαιούχους,
τεκμηριώνει τα κενά δεξιοτήτων,
υποστηρίζει στοχευμένες παρεμβάσεις κατάρτισης και αναβάθμισης δεξιοτήτων.

Γενική Αξιολόγηση

Η συνάντηση με το Υπουργείο Εργασίας επιβεβαίωσε ότι, αν και ο ρόλος του Υπουργείου είναι κυρίως συμβουλευτικός και υποστηρικτικός σε σχέση με την εγχώρια αγορά εργασίας, τα εργαλεία του MICROIDEA μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά, συμβάλλοντας:

στην ανάλυση των αναγκών σε δεξιότητες,
στον σχεδιασμό της πολιτικής απασχόλησης,
στη γεφύρωση των πληροφοριών μεταξύ του εγχώριου εργατικού δυναμικού και των διεθνών αγορών εργασίας.

Επισκέψεις σε επιχειρήσεις διαφορετικού επαγγελματικού και κοινωνικοοικονομικού ενδιαφέροντος

Μετά τις συναντήσεις με τους ενδιαφερόμενους φορείς στη Σρι Λάνκα, πραγματοποιήθηκε μια διήμερη περιοδεία για να επισκεφθούμε διάφορες επιχειρήσεις και χώρους στους τομείς της μεταποίησης, της αγροτικής οικονομίας, του τουρισμού, της κοινωνίας και της χειροτεχνίας.

Οι επισκέψεις αυτές πραγματοποιήθηκαν με σκοπό την εξοικείωση με την τοπική οικονομία και την αγορά εργασίας, την κατανόηση των συνθηκών εργασίας και των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού, καθώς και την παρατήρηση του τρόπου με τον οποίο η Σρι Λάνκα επεκτείνει την οικονομία της μέσω του τουρισμού, της γεωργίας και της παραδοσιακής χειροτεχνίας, εκτιμώντας παράλληλα τον πλούσιο πολιτισμικό και θρησκευτικό ιστορικό της χαρακτήρα και την επίδρασή του στην κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη. Η οικονομία της Σρι Λάνκα βρίσκεται σε περίοδο ανάκαμψης και διαρθρωτικής προσαρμογής μετά τη σοβαρή χρηματοπιστωτική κρίση του 2022-23, με την συνολική αύξηση του ΑΕΠ να ανακάμπτει έντονα τα τελευταία χρόνια και να συνεχίζεται μέχρι το 2025, με κινητήριο δύναμη τη βιομηχανία, τις υπηρεσίες και τη γεωργία.

Οι υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένου του τουρισμού, συνεισφέρουν το μεγαλύτερο μερίδιο στην οικονομική δραστηριότητα και την απασχόληση, ενώ η γεωργία και η βιομηχανία παραμένουν βασικές πηγές διαβίωσης — με περίπου το ένα τέταρτο του εργατικού δυναμικού να απασχολείται σε γεωργικές και βιομηχανικές δραστηριότητες και σχεδόν το ήμισυ σε υπηρεσίες. Ταυτόχρονα, ο τουρισμός παραμένει σημαντική πηγή συναλλάγματος και κεντρικό σημείο της οικονομικής στρατηγικής, με στόχους της κυβέρνησης την αύξηση των διεθνών αφίξεων και τη διαφοροποίηση των τουριστικών προσφορών, καθώς και με διεθνείς οργανισμούς που υποστηρίζουν τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα για την αντιμετώπιση των προβλεπόμενων προκλήσεων στην αγορά εργασίας. Τόσο οι παραδοσιακοί τομείς, όπως η παραγωγή τσαγιού, ρυζιού και χειροτεχνίας, όσο και οι αναδυόμενοι τομείς, όπως ο βιώσιμος τουρισμός, καταδεικνύουν την πολυδιάστατη οικονομική βάση της χώρας και τις προσπάθειές της να δημιουργήσει ανθεκτικές ευκαιρίες απασχόλησης σε όλες τις περιφέρειες και κοινότητες.

Στρατηγικός Αντίκτυπος και Τελική Αξιολόγηση

Η επίσκεψη στη Σρι Λάνκα στο πλαίσιο του έργου MICROIDEA ανέδειξε ένα ώριμο αλλά κατακερματισμένο οικοσύστημα ανάπτυξης δεξιοτήτων, μετανάστευσης εργατικού δυναμικού και επαγγελματικής πιστοποίησης. Η Σρι Λάνκα διαθέτει ισχυρούς θεσμούς, εθνικά πλαίσια προσόντων και εκτεταμένη εμπειρία στη διαχείριση της διεθνούς κινητικότητας του εργατικού δυναμικού. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά στην διεθνή αναγνώριση των δεξιοτήτων, ιδίως όσον αφορά τις αγορές εργασίας πέραν των υφιστάμενων διμερών συμφωνιών.

Κύρια Συμπεράσματα

Υψηλή ζήτηση για διεθνώς αναγνωρισμένες πιστοποιήσεις

Παρά την ύπαρξη του πλαισίου NVQ και των μηχανισμών αναγνώρισης προηγούμενης μάθησης (RPL), η πιστοποίηση δεξιοτήτων παραμένει σε μεγάλο βαθμό εθνικά προσανατολισμένη. Για τις περισσότερες χώρες προορισμού —και ιδίως για την Ευρώπη— δεν υπάρχει ένα ενιαίο, αναγνωρίσιμο εργαλείο πιστοποίησης που να συνοδεύει τους μετανάστες εργαζομένους.

Ισχυρός σύνδεσμος μεταξύ κατάρτισης και μετανάστευσης, αλλά περιορισμένη ευελιξία

Το σύστημα κατάρτισης στη Σρι Λάνκα είναι στενά συνδεδεμένο με τις ανάγκες των χωρών με τις οποίες έχουν συναφθεί διμερείς συμφωνίες. Αυτό περιορίζει σημαντικά την ικανότητα των εργαζομένων να έχουν πρόσβαση σε νέες αγορές εργασίας, όπου τα απαιτούμενα προφίλ δεξιοτήτων διαφέρουν.

Περιορισμένη ικανότητα ανάλυσης δεξιοτήτων και σύγκρισης με τις διεθνείς αγορές

Οι φορείς βασίζονται κυρίως σε εξωτερικές πηγές (π.χ. τη ΔΟΕ) για τα στοιχεία σχετικά με τις δεξιότητες, χωρίς πρόσβαση σε δυναμικά εργαλεία σε πραγματικό χρόνο για την ανάλυση της ζήτησης εργασίας στις ευρωπαϊκές αγορές εργασίας.

Ισχυρό ενδιαφέρον για πιλοτική συνεργασία και καινοτόμες προσεγγίσεις

Όλοι οι σχετικοί ενδιαφερόμενοι φορείς —δημόσιες αρχές, ιδρύματα εκπαίδευσης και κατάρτισης και γραφεία ευρέσεως εργασίας— εξέφρασαν σαφές ενδιαφέρον για πιλοτικές πρωτοβουλίες που γεφυρώνουν την κατάρτιση, την πιστοποίηση και την απασχολησιμότητα.

Στρατηγική Αξία του έργου MICROIDEA

Το έργο MICROIDEA τοποθετείται στρατηγικά ως γέφυρα μεταξύ:

εθνικών συστημάτων δεξιοτήτων (NVQ, RPL),
διεθνών αγορών εργασίας,
παγκοσμίως αναγνωρισμένων πλαισίων πιστοποίησης (ISO/IEC 17024).

Η προσέγγισή του προσφέρει:

Διεθνή μεταφορά δεξιοτήτων, ιδίως μέσω μικροδιαπιστευτηρίων, που επιτρέπουν στους εργαζομένους να έχουν πρόσβαση σε νέες αγορές εργασίας πέραν των υφιστάμενων διμερών συμφωνιών.
Ανάλυση των ελλείψεων δεξιοτήτων βάσει τεκμηριωμένων στοιχείων, μέσω εργαλείων πληροφορικής που επεξεργάζονται τόσο τις αγγελίες εργασίας όσο και τα βιογραφικά των δικαιούχων.
Βελτίωση της απασχολησιμότητας και της προστασίας των εργαζομένων, καθώς η πιστοποίηση δεξιοτήτων μειώνει την επισφάλεια και τις καταχρηστικές πρακτικές πρόσληψης.
Συμπληρωματικότητα με τα εθνικά ιδρύματα, χωρίς να τα αντικαθιστά, ενισχύοντας παράλληλα τη διεθνή διάσταση του ρόλου τους.

Αναμενόμενος Αντίκτυπος

Σε στρατηγικό επίπεδο, η πιλοτική εφαρμογή του έργου MICROIDEA στη Σρι Λάνκα αναμένεται να:

καθιερώσει ένα μοντέλο καλών πρακτικών για τρίτες χώρες με υψηλά επίπεδα μετανάστευσης εργατικού δυναμικού,
ενισχύσει τους δεσμούς μεταξύ της Ευρώπης και των τρίτων χωρών στον τομέα της ανάπτυξης δεξιοτήτων και της απασχόλησης,
βελτιώσει την στοχευμένη κατάρτιση που είναι προσαρμοσμένη στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας,
θέσει τα θεμέλια για μελλοντικές συμφωνίες αμοιβαίας αναγνώρισης δεξιοτήτων και προσόντων.

Η συνεργασία που επιτεύχθηκε με τις εθνικές αρχές, τα ιδρύματα εκπαίδευσης και κατάρτισης και τα γραφεία ευρέσεως εργασίας αποδεικνύει ότι το έργο MICROIDEA έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί από πιλοτική πρωτοβουλία σε βιώσιμη στρατηγική πολιτική παρέμβαση στον τομέα της διεθνούς κινητικότητας του εργατικού δυναμικού.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ MICROIDEA ΣΤΗ ΣΡΙ ΛΑΝΚΑ» 26-30 Ιανουαρίου 2026

1^η ημέρα – Άφιξη στο Κολόμπο, 26 Ιανουαρίου 2026

Προπαρασκευαστική/συντονιστική συνάντηση με εκπροσώπους της Ένωσης (FTZ&GSEU)

2η ημέρα – Τρίτη, 27 Ιανουαρίου 2026

09:30 – 11:30 | Συνάντηση με το συνδικάτο (FTZ&GSEU)

– Διεύθυνση – Cinnamon Grand, 77 Galle Rd, Colombo 3

– Υπεύθυνος επικοινωνίας – Ranjan Kurian

13:00 – 15:00 | Συνάντηση με το Nipunatha Piyasa (Κέντρο Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης)

– Διεύθυνση – 354/2, Elvitigala Mawatha, Colombo 05

– Υπεύθυνος επικοινωνίας – Nirosha Hapuarachchi

15:30 – 17:00 | Συνάντηση με το Γραφείο Εξωτερικής Απασχόλησης της Σρι Λάνκα (SLBFE)

– Διεύθυνση – 234 Denzil Kobbekaduwa Mawatha, Battaramulla

– Υπεύθυνος επικοινωνίας –

3^η ημέρα- Τετάρτη 28 Ιανουαρίου 2026

9:00 – 10:00 | Συνάντηση με γραφείο ευρέσεως εργασίας/γραφείο πρόσληψης εργατικού δυναμικού

– Διεύθυνση – 234 Denzil Kobbekaduwa Mawatha, Battaramulla

10:30 π.μ. – 12:30 μ.μ. | Συνάντηση με το Υπουργείο Τουρισμού και το Ινστιτούτο Τουρισμού και Ξενοδοχειακής Διαχείρισης της Σρι Λάνκα (SLITHM) – Maheeka

– Διεύθυνση – SLITHM, No 78, Galle Road, Colombo 3

– Υπεύθυνος επικοινωνίας – κ. Dheera Hettiarachchi

– Υπεύθυνος επικοινωνίας – Sameera Kodithuwakku (Ιδιωτικός γραμματέας του Υπουργού

15:00 μ.μ. – 16:00 μ.μ. | Συνάντηση με το Υπουργείο Εργασίας, μαζί με τον εκπρόσωπο του Υπουργείου Παιδείας

– Διεύθυνση – 7ος όροφος, Mehewara Piyesa, Narahenpita, Κολόμπο 05, Σρι Λάνκα.

– Υπεύθυνη επικοινωνίας – κα Nisheadra Peiris, Αναπληρώτρια Διευθύντρια Εξωτερικών Σχέσεων

4^η & 5^η ημέρα – Πέμπτη-Παρασκευή, 29 & 30 Ιανουαρίου 2026

Επισκέψεις σε επιχειρήσεις διαφορετικού επαγγελματικού και κοινωνικοοικονομικού ενδιαφέροντος